Шинэ мэдээ
2026-09-29 10:33:01
15

"Орхон" үүлдрийн хонины цөм сүргийг сэргээн үржүүлж байна

"Орхон" үүлдрийн хонины цөм сүргийг сэргээн үржүүлж байна

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Төсөл, хөтөлбөрийн зохицуулалт, иргэний нийгмийн бодлогын зөвлөх Б.Жавхлан Сэлэнгэ аймгийн Орхон суманд "Орхон" үүлдрийн хонины цөм сүргийг үржүүлж буй малчин өрх Э.Атарболдынд зочиллоо. Сумын удирдлагуудын санаачилгаар тус үүлдрийн цөм сүргийг сэргээн үржүүлэх ажлыг эрчимжүүлж байна.

Энэ үеэр Сэлэнгэ аймгийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн газрын дарга Б.Мөнхтөр, Орхон сумын ИТХ-ын дарга Д.Лхагвадорж, Засаг дарга Г.Баасансүрэн, мал зүйч М.Мянганбаяр, 2 дугаар багийн малчин П.Бадамсүрэн, "Дархан Нэхий" ХК-ийн "Нэхий таннери" ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Я.Аззаяа нартай "Орхон" үүлдрийн хонины үржил, ашиг шим, нэхий, ноос бэлтгэл болон үйлдвэрлэгч, малчдын хамтын ажиллагааны боломжийн талаар санал солилцов.

Сэлэнгэ аймгийн Орхоны сангийн аж ахуйд Зөвлөлтийн мэргэжилтэн Г.Литовченкогийн удирдлагаар зоотехникч Т.Аюурзана, Ж.Рааш, Ж.Дашцэрэн нарын эрдэмтэн, мэргэжилтнүүд 1943–1961 онд гурван үе шаттай, 16 жил ажилласны үр дүнд Монгол Улсын анхны нарийвтар ноост, мах-ноосны чиглэлийн үүлдэр болох "Орхон" хонийг зохион бүтээж, ХААЯ-ны сайд, Шинжлэх ухаан дээд боловсролын хүрээлэнгийн захирлын 1961 оны хамтарсан тушаалаар баталж, зарласан түүхтэй. Иймээс Орхон сум нь Монгол Улсад нарийн, нарийвтар ноост хонины анхны үүлдрийн хонь бий болсон нутаг юм.

"Орхон" хонины онцлог нь:

  • Хатуу ширүүн нөхцөлд тэсвэртэй. Ойт хээрийн бэлчээрт тарга хүч авах чадвараар монгол хониноос дутахгүй. Өвөл, хавар алдсан жингээ зун, намар бүрэн нөхөн авдаг.
  • Том биетэй, махлаг. Үржлийн хуц дунджаар 80–85 кг, эм хонь 58–62 кг жинтэй. Хамгийн өндөр үзүүлэлтээр хуц 102.2 кг, эм хонь 80 кг-д хүрсэн нь бүртгэгдсэн. Мах, өөхний гарцаар монгол хониноос илүү.
  • Ноос нь үнэт түүхий эд. Хуцнаас жилд 6.5–8 кг, эм хониноос 3.8–4 кг ноос хяргадаг. Хуцны ноос 10–12 см, эм хонийх 8–10 см урттай. Дээд үзүүлэлтээр хуцнаас 12 кг, эм хониноос 7 кг ноос авч, ноосны урт 13–15 см хүрсэн. Ноос нь 50–58 дугаар чанарын, өтгөн, жигд, урт атираатай, зунгаг сайтай.
  • Төлөрхөг. 100 эхээс дунджаар 114 төл авдаг.

"Орхон" хонийг бэлчээр, тэжээлийн нөөц сайтай газар тариалангийн бүсэд цэврээр нь үржүүлэхийг зорьж байна. Үндсэн шинж чанарыг нь алдагдуулахгүйгээр сайжруулж, зах зээлийн эрэлттэй уялдуулан тархалтыг нь өргөтгөн, үнэт генофондыг хамгаалж буй бөгөөд төрийн бодлого, үйлдвэрүүдийн дэмжлэгтэй өсгөвөл нэгж малаас авах ашиг шим нэмэгдэж, малчдын амжиргаанд мэдэгдэхүйц нөлөөлөх боломжтойг онцолж байлаа.

Хуваалцах:Facebook

Хөтөлбөрийн зорилт, зорилго

Хөтөлбөрийн үндсэн чиглэл, зорилго, хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны товч мэдээлэл

“Эмээлт” эко аж үйлдвэрийн паркийн суурь дэд бүтцийн ажил эхэллээШинэ мэдээ
2026-09-29 12:16:05

“Эмээлт” эко аж үйлдвэрийн паркийн суурь дэд бүтцийн ажил эхэллээ

Малын гаралтай түүхий эдийн үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх, хаягддаг биш үйлдвэрийн процесст оруулж эдийн засгийн үр өгөөжийг тэлэх мал аж ахуйн кластер төсөл болох "Эмээлт эко аж үйлдвэрийн парк"-ийн суурь дэд бүтэц буюу Дулааны цахилгаан станц, Бохир ус цэвэрлэх байгууламжийн барилга угсралтын ажлыг эхлүүлэх шав тавих ёслол 2026.09.21 боллоо.

Монголын анхны желантины үйлдвэрлэл ашиглалтад ороход бэлэн болжээШинэ мэдээ
2026-09-29 12:12:39

Монголын анхны желантины үйлдвэрлэл ашиглалтад ороход бэлэн болжээ

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Төсөл хөтөлбөрийн зохицуулалт, иргэний нийгмийн бодлогын зөвлөх Б.Жавхлан “Цагаан алт” үндэсний хөдөлгөөний дэмжлэгтэй хэрэгжиж буй "Дархан минж" ХХК-ийн “Монжелат” төслийн үйлдвэртэй танилцлаа.

Монгол хонины ноосон ширмэл дотортой куртка, ажлын хувцас үйлдвэрлэж эхэллээШинэ мэдээ
2026-09-29 12:10:11

Монгол хонины ноосон ширмэл дотортой куртка, ажлын хувцас үйлдвэрлэж эхэллээ

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Төсөл хөтөлбөрийн зохицуулалт, иргэний нийгмийн бодлогын зөвлөх Б.Жавхлан “Дархан Нэхий” ХК-д ажиллаж, “Цагаан алт” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд хэрэгжүүлсэн шинэчлэл, шинэ бүтээгдэхүүнтэй танилцлаа.

Smart-herders төслийг орон нутагт хэрэгжүүлэх талаар санал солилцлооШинэ мэдээ
2026-08-27 17:12:22

Smart-herders төслийг орон нутагт хэрэгжүүлэх талаар санал солилцлоо

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Төсөл хөтөлбөрийн зохицуулалт, иргэний нийгмийн бодлогын зөвлөх Б.Жавхлан Хөдөө аж ахуйг хөгжүүлэх Олон улсын сан (IFAD-International Fund for Agricultural Development)-гийн Ази, номхон далайн бүсийн Байгаль орчин, уур амьсгалын асуудал хариуцсан төлөөлөгч хатагтай Анупа Римал Ламичайн (Anupa Rimal Lamichhane) болон НҮБ-ын Аж үйлдвэрийн хөгжлийн байгууллага (UNIDO-United Nations Industrial Development Organization)-ын Монгол дахь хөтөлбөрийн зохицуулагч хатагтай Г.Мөнхболор нартай уулзалт хийлээ.

Дэлхийн малчдын чуулган  Улаанбаатар хотноо маргааш эхэлнэШинэ мэдээ
2026-08-13 14:48:43

Дэлхийн малчдын чуулган Улаанбаатар хотноо маргааш эхэлнэ

Монгол Улсын санаачилгаар дэлхий нийтээр 2026 оныг "Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жил" болгон зарлах тогтоолыг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгээс баталж, одоогийн байдлаар дэлхийн 102 гаруй улс, 550 гаруй байгууллага дэмжиж нэгдээд байна.

“Дарханд үйлдвэрлэв - Дарханаараа хэрэглэе” сэдэвт уулзалт, хэлэлцүүлэг, үзэсгэлэн худалдаа зохион байгуулагдлааШинэ мэдээ
2026-07-02 15:39:53

“Дарханд үйлдвэрлэв - Дарханаараа хэрэглэе” сэдэвт уулзалт, хэлэлцүүлэг, үзэсгэлэн худалдаа зохион байгуулагдлаа

Дархан-Уул аймгийн Оёдол үйлдвэрлэлийн мэргэжлийн "Найрамдал" холбооноос санаачлан "Дарханд үйлдвэрлэв – Дарханаараа хэрэглэе" төр, хувийн хэвшил, төрийн бус байгууллагын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх зөвлөлдөх уулзалт, хэлэлцүүлэг, үзэсгэлэн худалдаа, загварын үзүүлбэрийг зохион байгууллаа.

Дорнод аймгийн түүхий эдийн цэгээс бэлтгэн нийлүүлсэн үхрийн ширийг дуудлага худалдаагаар борлууллааШинэ мэдээ
2026-07-02 15:38:31

Дорнод аймгийн түүхий эдийн цэгээс бэлтгэн нийлүүлсэн үхрийн ширийг дуудлага худалдаагаар борлууллаа

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан "Цагаан алт" үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд ХХААХҮЯ, “Хөдөө аж ахуйн бирж” ТӨХХК, Монголын арьс ширний үйлдвэрлэлийн холбоо төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр таван аймагт түүхий эдийн анхан шатны төвүүдийг байгуулан үйл ажиллагаа нь эхлээд байна.

Logo

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан "Цагаан алт" үндэсний хөдөлгөөн

Sponsor© 2026 Энэхүү цахим хуудсыг Уур амьсгалын ногоон сангийн санхүүжилттэй Байгаль орчин Уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам, НҮБ-ын Хөгжлийн Хөтөлбөрөөс хэрэгжүүлж буй "Монгол орны хөдөөгийн иргэдийн уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох чадамж болон эрсдэлийн менежментийг боловсронгуй болгох нь" (АДАПТ) төслийн хүрээнд хөгжүүлсэн болно.